Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Informacje o Gminie Kęty
Kęty to nieduże, urokliwe miasto leżące w południowej części kotliny oświęcimsko-raciborskiej, u stóp Beskidu Małego. Na ich obszarze (23 km2) mieszka ok. 19, 6 tys. osób. Łącznie z sześcioma sołectwami (Bielany, Bulowice, Łęki, Malec, Nowa Wieś, Witkowice) gmina Kęty zajmuje powierzchnię 76,43 km2 i liczy ok. 33 600 mieszkańców. Kęty należą do najstarszych miast polskich – prawa miejskie otrzymały na mocy aktu lokacyjnego z 1277 roku. Łączą więc wielowiekową tradycję z nowoczesnością oraz dziką przyrodę z bogactwem architektury. Podążając z duchem czasów, Kęty nie tracą charakteru gościnnego miasta, w obrębie którego można wypoczywać na wiele różnych sposobów. Podróż po Kętach oraz okolicach może stać się zarówno prawdziwą przygodą z dziką naturą w tle, lekcją historii daleką od nudy wiejącej ze szkolnych ław, jak również radosną zabawą wypełnioną po brzegi atrakcjami! W Kętach z pewnością każdy znajdzie coś dla siebie!
Bezkrwawe safari w Kętach
Rzeka Soła, prawdziwa królowa rzek Beskidu Małego, jak strzała przecina Kęty na dwie, jakże różne połowy. Lewy brzeg rzeki to strefa typowo wypoczynkowa. Znajduje się tu zielone płuca miasta – dzielnica Podlesie, która przez dziesięciolecia pełniła rolę popularnego letniska nie tylko dla okolicznych mieszkańców, ale i turystów z dalekich stron, których kolej przywoziła tuż nad brzegi rzeki. Z kolei na prawo od błękitnej wstęgi Soły znajduje się Stare Miasto z historyczną zabudową oraz Nowe Miasto z osiedlami mieszkaniowymi, obiektami sportowymi i handlowymi.
Soła jest największym atutem krajobrazowym i przyrodniczym Kęt. Jej kamienisto-piaszczyste plaże oraz wznoszące się nad nimi lasy tworzą obszar ekologiczny objęty unijnym programem „Natura 2000”. W strefie przybrzeżnej oraz jej okolicach żyje i gniazduje szereg różnych gatunków ptaków – od najdrobniejszych i pospolitych sieweczek rzecznych, pliszek i kaczek po te prawnie chronione i występujące z rzadka, jak kormorany czy czaple. Ekolodzy trzymający pieczę nad naturalnymi skarbami Kęt nazywają Sołę „korytarzem życia” – miejscem migracji, lęgu i żerowania ponad stu gatunków ptaków! Każdy ornitolog uzbrojony w aparat bądź kamerę może ‘upolować’ wiele wspaniałych ‘okazów’. Wystarczy odrobina cierpliwości i szczęścia.
Miłośnicy dzikiej zwierzyny leśnej mogą z kolei przywieźć z Kęt cudowne wspomnienia spotkania lisa, stada saren, zajęcy czy bażantów. Kęckie lasy łęgowe nad rzeką z dominacją wierzby i topoli w drzewostanie, a także duże kompleksy leśne położone z dala od niej, nieco na uboczu miasta, wprost obfitują w zwierzynę!
Zakochani w rzadkiej i nie do końca typowej dla regionu roślinności także znajdą tu coś dla siebie. Dolina Soły kusi widokiem chronionych paproci (pióropusznik strusi), storczyków, wiosennych przebiśniegów, krokusów i dziewanny, bądź też niezwykłych odmian ostu czy niecierpków. Występują tu także rudbekie czy nawłocie, które jeszcze dwadzieścia lat temu spotkać można było wyłącznie w Ameryce bądź też eleganckich ogrodach. To właśnie z nich rozsiały się na nieużytki i łąki barwiąc je złotem swych płatków. Nietrudno zauważyć, że fotografie kęckiej flory i fauny będą perłą każdej kolekcji zdjęć miłośnika przyrody!
Trochę ruchu!
Zwolennikom aktywnego spędzania wolnego czasu, którzy nacieszą już swoje oczy bogactwem przyrodniczym Kęt, miasto oferuje wiele możliwości. Soła, rzeka o pierwszej klasie czystości, kusi latem do uczestnictwa w organizowanych kilka razy do roku spływach kajakowych (wodna trasa meandruje od zapory w Międzybrodziu do Oświęcimia ma aż 25 km!) oraz zażywania kąpieli. Ta wyjątkowo rzadka w Polsce przyjemność ma jednak silną konkurencję w postaci krytej pływalni będącej elementem kompleksu OSiR. Plażowicze przegonieni znad brzegów Soły przez letni deszcz mają w obrębie kęckiej pływalni do swej dyspozycji dwa baseny, zjeżdżalnię, jacuzzi, hydromasaże, solarium i saunę.
Obok niej zlokalizowano nowoczesną halę sportową przeznaczoną do wszystkich rodzajów gier zespołowych: od siatkówki czy koszykówki po halową piłkę nożną. Obiekt posiada również mniejsze salki do ćwiczeń korekcyjnych czy gry w tenisa stołowego. Na terenie OSiR-u otwarta została także ogólnodostępna i kompleksowa siłownia „pod chmurką” z wieloma stanowiskami treningowymi. Oznacza to, że z siłowni może jednocześnie mnóstwo, ćwicząc swobodnie i bez ograniczeń w postaci opłat, limitu czasu czy rezerwacji terminu. Ośrodek Sportu i Rekreacji zapewnia zatem wiele urozmaiconych form relaksu i aktywnego wypoczynku.
Na tych dwóch obiektach nie kończy się jednak doskonałe zaplecze sportowo-rekreacyjne miasta. Kęty poszczycić się mogą również wielofunkcyjnym boiskiem „Orlik 2012” oddanym do użytku w 2008 roku, Skateparkiem, boiskiem do siatkówki plażowej, odnowionymi kortami, Parkiem Lipowym z wprost idealnie nadającymi się do jazdy na rolkach alejkami oraz długimi ścieżkami rowerowymi, które należą do siatki szlaków rowerowych Ziemi Oświęcimskiej. Biegną one nierzadko ustronnymi szlakami przez lasy i pola, wzdłuż rzek i pomiędzy stawami. Ponadto w Kętach i okolicach otworzono trzy prywatne stadniny. Oferują one nie tylko przejażdżki konne, ale i kursy jeździectwa. Tak więc i ten, jakże atrakcyjny i elitarny sport, znajduje się w zasięgu ręki. Wystarczy tylko… odwiedzić Kęty!
Zwiedzanie
Kęty to miasto z wielowiekową tradycją i historią. Sama nazwa miasta w ciągu ponad 700-letniej historii zmieniała się trzykrotnie. Najstarsza brzmi „Kęty” i wywodzić się ma od kąta, który tworzyło malownicze górskiej rzeki; późniejsze zaś (pojawiające się jednak zawsze z objaśnieniem: czyli Kęty) to Libenwerde i Miłocin. Czy można zatem nie zakochać się w Kętach?
Już sam doskonale zachowany regularny układ urbanistyczny rodem ze średniowiecza (pochodzi z końca XIV w.), z kwadratowym Rynkiem jako jego ośrodkiem i prostokątnym układem ulic przyrynkowych wzbudzić może cieplejsze uczucia. To prawdziwe serce Kęt – ich najstarszy i niewątpliwe najcenniejszy zabytek. Przez wieki Rynek stanowił główne miejsce targowe. Współcześnie otaczają go XIX-wieczne kamienice, które po katastrofalnym w swych skutkach pożarze z 1797 roku zastąpiły wcześniejszą zabudowę drewnianą. Ratusz wybudowano w 1800 roku. Spacerujących po Rynku pilnie strzeże wzniesiony przed 160 laty pomnik św. Jana Kantego - patrona miasta i najsłynniejszego z kęczan. Z kolei umieszczone w historycznych punktach centrum miasta tablice informują zwiedzających o miejscach pobytu Wielkich Polaków (Józef Piłsudski, książę Józef Poniatowski) w tym niewielkim małopolskim mieście.
Najwięcej zabytków miejskich pochodzi z końca XVII w. i z początku wieku XVII. Na ten okres datuje się także najważniejsze zabytki sakralne: obecny wystrój kościoła parafialnego pw. Św. Małgorzaty i Katarzyny oraz klasztor OO Reformatów zbudowany w latach 1705 – 1712. Najoryginalniejszą architekturę barokową prezentuje kaplica św. Jana Kantego, wzniesiona w 1648 r., a rozbudowana w 1715. Zarówno zespół kościoła parafialnego i kaplicy św. Jana Kantego, jak i klasztor OO Reformatów zaliczane są do II grupy zabytków o wybitnej wartości w skali regionu.
Już sam doskonale zachowany regularny układ urbanistyczny rodem ze średniowiecza (pochodzi z końca XIV w.), z kwadratowym Rynkiem jako jego ośrodkiem i prostokątnym układem ulic przyrynkowych wzbudzić może cieplejsze uczucia. To prawdziwe serce Kęt – ich najstarszy i niewątpliwe najcenniejszy zabytek. Przez wieki Rynek stanowił główne miejsce targowe. Współcześnie otaczają go XIX-wieczne kamienice, które po katastrofalnym w swych skutkach pożarze z 1797 roku zastąpiły wcześniejszą zabudowę drewnianą. Ratusz wybudowano w 1800 roku. Spacerujących po Rynku pilnie strzeże wzniesiony przed 160 laty pomnik św. Jana Kantego - patrona miasta i najsłynniejszego z kęczan. Z kolei umieszczone w historycznych punktach centrum miasta tablice informują zwiedzających o miejscach pobytu Wielkich Polaków (Józef Piłsudski, książę Józef Poniatowski) w tym niewielkim małopolskim mieście.
Najwięcej zabytków miejskich pochodzi z końca XVII w. i z początku wieku XVII. Na ten okres datuje się także najważniejsze zabytki sakralne: obecny wystrój kościoła parafialnego pw. Św. Małgorzaty i Katarzyny oraz klasztor OO Reformatów zbudowany w latach 1705 – 1712. Najoryginalniejszą architekturę barokową prezentuje kaplica św. Jana Kantego, wzniesiona w 1648 r., a rozbudowana w 1715. Zarówno zespół kościoła parafialnego i kaplicy św. Jana Kantego, jak i klasztor OO Reformatów zaliczane są do II grupy zabytków o wybitnej wartości w skali regionu.
- Kościół św. Małgorzaty i Katarzyny - Kęty ul. Adama Mickiewicza 4
Kościół św. Małgorzaty i Katarzyny jest obecnie Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Kętach. Cudowny Obraz Matki Bożej Kęckiej stanowi główny cel pielgrzymek wiernych, którzy przybywają tutaj, aby modlić się przed otaczanym szczególną czcią wizerunkiem Maryi. Sanktuarium jest ważnym miejscem kultu religijnego oraz jednym z najcenniejszych obiektów dziedzictwa sakralnego Kęt.
- Kaplica św. Jana Kantego - Kęty ul. Adama Mickiewicza 4
Kościół św. Jana Kantego została mianowany Sanktuarium św. Jana z Kęt (Jana Kanty) 20 października 2024 r., patrona Kęt i jednej z najważniejszych postaci związanych z historią miasta. To właśnie tutaj znajduje się miejsce szczególnego kultu świętego, urodzonego w Kętach w 1390 roku. Sanktuarium jest ważnym celem pielgrzymek oraz miejscem modlitwy i upamiętnienia św. Jana Kantego, którego postać na trwałe wpisała się w duchowe i historyczne dziedzictwo Kęt. Jest to pierwsze i jedyne obecnie Sanktuarium noszące imię św. Jana Kantego w Polsce.
- Kościół i klasztor OO Reformatów
Świątynię wybudowano w latach 1705-1712 dla konwentu sprowadzonego do Kęt w 1699 roku. To doskonały przykład franciszkańskiej zabudowy klasztornej. Obecnie jest w pełni dostępna dla turystów i zwiedzających. Goście mogą przechadzać się po ogrodach i dziedzińcu odpustowym ze stacjami Drogi Krzyżowej, oglądać barokowe wyposażenia wnętrza kaplicy, a także podziemia. To tu zobaczyć można bodaj najcenniejszy zabytek ruchomy znajdujący się na terenie Kęt. Jest nim gotycka drewniana rzeźba Pieta pochodząca (podobnie jak obraz Matki Bożej Kęckiej) z 1 ćw. XV wieku. Innym ważnym artefaktem jest druga znajdująca się tutaj rzeźba – alabastrowy Chrystus z pocz. XVII wieku.
- Klasztor Sióstr Zmartwychwstanek
Zgromadzenie Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego założone zostało przez matkę i córkę: Celinę z Chudzińskich i Jadwigę Borzęckie, których doczesne szczątki spoczywają pod okazałym nagrobkiem w kościele parafialnym pw. św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach. Kęcki zespół XIX-wiecznych zabudowań klasztornych z kaplicą o neogotyckim wyposażeniu to kolebka tej formacji zakonnej. Obok domu zakonnego znajduje się muzeum błogosławionej Matki Celiny.
- Kościół i klasztor Sióstr Klarysek od Wieczystej Adoracji
Ten kęcki klasztor został założony w 1881 roku przez matkę Marię od Najświętszego Serca Jezusa (Walentynę) Łempicką. Budowa kościoła i domu trwała do roku 1893. Usytuowany jest nieopodal rynku. Wyróżnia się pięknymi, neogotyckimi ołtarzami dłuta miejscowego snycerza, Stanisława Jarząbka.
Zwiedzanie Kęt oraz poznawanie ich tradycji i historii zakończyć można w Muzeum im. A. Kłosińskiego. Znajduje się ono obecnie w zabytkowej kamienicy przy Rynku, a powstało w 2004 roku z Oddziału Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej. Kęckie Muzeum liczy blisko cztery tysiące eksponatów. Zgromadzono tu najcenniejsze kęckie pamiątki świadczące o jakże bogatych, ponad siedmiowiekowych dziejach miasta, które stanowią namacalną dokumentację historii, sztuki oraz życia codziennego mieszkańców. W Muzeum swoje miejsce mają stałe ekspozycje (historyczna, mieszczańska i etnograficzna) oraz zmienne wystawy czasowe prezentowane na pierwszym piętrze budynku, w sali artystycznej. Muzeum prowadzi także żywą działalność edukacyjną, kulturalną oraz wydawniczą i z dużym powodzeniem włącza się w ogólnopolskie akcje, np. Noc Muzeów.
Kultura i rozrywka
W Kętach działa kilka instytucji i stowarzyszeń kultury. Dom Kultury, Gminna Biblioteka Publiczna, wspomniane już Muzeum oraz Towarzystwo Miłośników Kęt organizują liczne i cieszące się popularnością oraz uznaniem imprezy, a także kameralne wydarzenia o charakterze kulturalno-rozrywkowym. Swoistą nowinką na kulturalnej mapie miasta jest Miejsce Aktywności Mieszkańców Rynek 13, działające od maja 2021 roku, a stanowiące centrum rozlicznych inicjatyw społecznych, charytatywnych i kulturalnych. W "Trzynastce" swoje siedziby znalazły kluby, organizacje i stowarzyszenia, takie jak Koło Polskiego Związku Niewidomych w Kętach, kęckie koło Związku Kombatantów Rzeczpospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych, Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych Ich Bliskich i Przyjaciół „Jeden Drugiemu” w Kętach oraz TMK. Na parterze budynku znaleźć można Punkt Informacji Turystycznej oraz sala patrona Kęt św. Jana Kantego. Działa tu także Mediateka Gminnej Biblioteki Publicznej, a na piętrze warsztatownia.
Z kolei Dom Kultury w Kętach należy do Małopolskiej Sieci Kin Cyfrowych. Oferuje jednak znacznie więcej, niż tylko pokazy filmów w najnowszej technologii 3D. Prowadzi także galerię, Uniwersytet Trzeciego Wieku, koła zainteresowań oraz sale ćwiczeń, w których odbywają się np. kursy tańca. Organizuje także różnego typu imprezy plenerowe: koncerty, wystawy i festiwale, w których udział biorą uczestnicy z całego kraju oraz zagranicy.
Szeroko rozumianą działalność na polu kultury prowadzi także Gminna Biblioteka Publiczna w Kętach, która nie ogranicza się wyłącznie do pełnienia roli lokalnej książnicy. Jej oferta jest imponująca: od imprez aktywujących miejscowych literatów po spotkania ze znanymi ludźmi pióra. Biblioteka organizuje także zajęcia biblioterapeutyczne; działa przy niej klub książki, kawiarenka filmowa oraz tematyczne koła pasjonatów i Mediateka, którą znaleźć można w kamienicy Rynek 13.
A o wszystkich wspomnianych wydarzeniach i nowinkach już od dziesiecioleci nieprzerwanie informuje mieszkańców gminy Kęty miesięcznik „Kęczanin” – Pismo Ziemi Kęckiej dostarczające najświeższych aktualności i cieszące się dużą popularnością.
