Profilaktyka to męska sprawa
- Twoje ciało to nie maszyna – nie naprawisz go na szybko w warsztacie.
- Nie czekaj, aż coś zepsuje się na dobre.
- Prawdziwa męska sprawa to dbanie o siebie zanim dojdzie do awarii.
- Pamiętaj, że profilaktyka to więcej niż hasło – to konkretne działania, które mogą uratować Ci życie.
Bezpłatne badania profilaktyczne dla mężczyzn
Wielu mężczyzn odkłada badania na później, choć część chorób można wykryć, zanim pojawią się pierwsze objawy. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje programy profilaktyczne, z których możesz skorzystać bezpłatnie - wystarczy tylko po nie sięgnąć.
| BADANIE / PROGRAM | GRUPA WIEKOWA | JAK CZĘSTO? | DLACZEGO WARTO? |
| Kolonoskopia | 50-65 lat; 40-49 lat przy raku jelita grubego u krewnego I stopnia | Raz na 10 lat, jeśli wynik i zalecenia lekarskie nie wskazują inaczej | Pozwala wykryć zmiany przednowotworowe i usunąć polipy, zanim rozwinie się z nich rak. |
| Bilans „Moje Zdrowie” | 20 lat i więcej | Co 5 lat (20-49 lat) lub co 3 lata (50 lat i więcej) | Kompleksowa ocena stanu zdrowia, obejmująca m.in. badania krwi i moczu oraz indywidualny plan zdrowotny. |
| PSA – badanie prostaty | Mężczyźni po 50. roku życia | W ramach rozszerzonego pakietu programu „Moje Zdrowie”, zgodnie z zasadami kwalifikacji | Pomaga ocenić stężenie swoistego antygenu sterczowego. Podwyższony wynik nie oznacza automatycznie raka prostaty, ale może wskazywać na potrzebę dalszej diagnostyki. |
| Program badań przesiewowych raka płuca | 50-74 lata – zależnie od wieku, historii palenia i dodatkowych czynników ryzyka | Co 12 miesięcy lub częściej, w zależności od wyniku badania | Niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK) pozwala wykryć raka płuca na wczesnym etapie, szczególnie u osób z grupy podwyższonego ryzyka. |
| Program profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK) | 35-65 lat | Co 5 lat, jeśli spełniasz kryteria programu | Pozwala ocenić ryzyko chorób serca i naczyń. Obejmuje m.in. pomiar ciśnienia, BMI oraz badania poziomu cholesterolu i glukozy. |
WAŻNE – sprawdź zasady kwalifikacji
- Kolonoskopia: nie jest wymagane skierowanie. Do programu kwalifikują się osoby bez objawów sugerujących raka jelita grubego, które nie miały kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat. Badanie może być wykonane w znieczuleniu, zależnie od wskazań medycznych.
- Moje Zdrowie: ankietę można wypełnić na IKP, w aplikacji mojeIKP lub w przychodni POZ. W ramach pakietu rozszerzonego mężczyźni po 50. roku życia mogą mieć wykonane PSA.
- Rak płuca: w wieku 55-74 lat wymagane jest co najmniej 20 paczkolat i rzucenie palenia nie wcześniej niż 15 lat temu. W wieku 50–54 lat obowiązują dodatkowe kryteria ryzyka. Badanie jest bezpłatne.
- ChUK: program jest przeznaczony dla osób, które m.in. nie mają rozpoznanej cukrzycy, przewlekłej choroby nerek ani rodzinnej hipercholesterolemii i nie korzystały z programu w ciągu ostatnich 5 lat. Nie potrzeba skierowania – wystarczy zgłosić się do swojej przychodni POZ.
➜ Sprawdź, z których bezpłatnych programów profilaktycznych możesz skorzystać
Statystyczny mężczyzna unika lekarza
Statystyki nie pozostawiają złudzeń. Mężczyźni częściej niż kobiety odkładają troskę o zdrowie na później. Wizyta u lekarza? Kiedyś. Badania? Jak znajdzie się czas. A najlepiej wtedy, gdy coś zacznie boleć. Problem w tym, że nie każda choroba daje o sobie znać od razu.
Co najczęściej staje na drodze do gabinetu lekarskiego? Stres, przemęczenie, praca i codzienne obowiązki. Do tego dochodzi przekonanie, że skoro nic nie boli, nie ma powodu do niepokoju. Tymczasem nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy niektóre choroby układu krążenia mogą przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów.
Z badań wynika, że tylko 43 proc. mężczyzn przynajmniej raz w życiu odwiedziło kardiologa. Wizyta u urologa również nie należy do tych, które chętnie wpisujemy do kalendarza. Powody są różne: obawa przed wykryciem poważnej choroby (36 proc. badanych mężczyzn), ale też wstyd i skrępowanie związane z samym badaniem (33 proc.).
Łatwiej więc odsunąć temat na później, zająć się pracą, rodziną i kolejnymi obowiązkami. Tylko że zdrowie nie zawsze poczeka, aż znajdziesz dla niego czas.
PAMIĘTAJ! Brak objawów nie zawsze oznacza brak choroby. Regularne badania pozwalają wykryć wiele problemów zdrowotnych, zanim dadzą o sobie znać. Nie musisz czekać na sygnał alarmowy, żeby umówić się do lekarza.
Czy wiesz, że…?
- Nawet 1/4 wszystkich nowotworów rozpoznawanych u mężczyzn stanowią nowotwory układu moczowo-płciowego.
- Tylko co trzeci mężczyzna po 35 roku życia był kiedykolwiek u urologa.
- Wśród mężczyzn po 55 roku życia, aż 61 proc. panów deklaruje, że nigdy nie było u urologa.*
Pora to zmienić! Pierwszy krok – zaufaj edukacji, nie wierz stereotypom
Wciąż pokutuje przekonanie, że mężczyzna powinien być twardy, nie narzekać i radzić sobie sam. Także wtedy, gdy chodzi o zdrowie. Tymczasem stereotypy mogą skutecznie zniechęcać do rozmowy o problemach zdrowotnych, szukania pomocy i korzystania z badań profilaktycznych.
Jak to zmienić? Od wiedzy. Im więcej wiemy o chorobach, ich czynnikach ryzyka i możliwościach wczesnego wykrywania, tym łatwiej podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia.
– Edukacja zdrowotna, zarówno ta prowadzona od najmłodszych lat w szkole, jak i ta kierowana do osób dorosłych w postaci materiałów informacyjnych czy kampanii zdrowotnych przynosi wymierne efekty wśród mężczyzn i kobiet – zwraca uwagę dr hab. n. o zdr., prof. Instytutu, Paweł Koczkodaj, kierownik Pracowni Prewencji Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej w Zakładzie Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej Nowotworów w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie.
Każdego dnia 15 mężczyzn przegrywa walkę z rakiem prostaty
Rak prostaty to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u mężczyzn w Polsce. W 2023 roku rozpoznano go u blisko 24 tys. mężczyzn. W tym samym roku z powodu tego nowotworu umierało średnio 15 mężczyzn dziennie.
Może rozwijać się przez długi czas bez wyraźnych objawów. Dlatego tak ważna jest wiedza o czynnikach ryzyka i sygnałach, których nie należy lekceważyć. Ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem. Większą czujność powinni zachować również mężczyźni, których ojciec lub brat chorowali na raka prostaty.

Przerost prostaty - czy to już rak?
Powiększona prostata nie musi oznaczać nowotworu.
- Czym różni się łagodny przerost gruczołu krokowego od raka?
- Jakie objawy powinny zwrócić uwagę i kiedy warto odwiedzić urologa?
Obejrzyj film, w którym Dr n. med. Łukasz Kupis, urolog i androlog, wyjaśnia co warto wiedzieć o raku prostaty i rozwiewa najczęstsze wątpliwości:
Czy wiesz, że…?
- Blisko 2/3 kobiet uważa urologa za najważniejszego specjalistę dla zdrowia mężczyzny.
- Mężczyźni zaś częściej wskazują na kardiologa (43 proc.).
Codzienne nawyki mają znaczenie
Nadciśnienie tętnicze, nadmierna masa ciała, palenie papierosów i brak ruchu - to czynniki, które stopniowo zwiększają ryzyko poważnych chorób. Nie zawsze dają o sobie znać od razu, ale ich konsekwencje mogą być odczuwalne po latach.
Jak pokazują wyniki ogólnopolskiego badania WOBASZ3, problem nadmiernej masy ciała dotyczy około 60 proc. dorosłych Polaków – 39 proc. ma nadwagę, a 21 proc. otyłość. Nadciśnienie tętnicze występuje u 32,3 proc. dorosłej populacji, a tradycyjne wyroby tytoniowe pali 17 proc. osób w wieku 20-75 lat.
Nie bez powodu Europejski Kodeks Walki z Rakiem wskazuje, że wielu nowotworom można zapobiegać, zmieniając codzienne nawyki i ograniczając kontakt z czynnikami rakotwórczymi. Nie musisz od razu zmieniać wszystkiego. Zacznij od małych kroków. Każdy z nich ma znaczenie dla Twojego zdrowia.
Co możesz zrobić na co dzień?
Odżywiaj się zdrowo
- jedz więcej warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i roślin strączkowych
- ogranicz czerwone mięso, unikaj mięsa przetworzonego i wysoko przetworzonej żywności
- sprawdź bezpłatne plany żywieniowe na portalu Diety NFZ
Bądź aktywny
- spaceruj, jeździj na rowerze, pływaj
- wybierz ruch, który sprawia Ci przyjemność
- ogranicz czas spędzany w pozycji siedzącej
Nie pal
- zrezygnuj z papierosów i tytoniu
- chroń bliskich przed biernym paleniem
Unikaj alkoholu
- alkohol zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory
- najlepiej z niego zrezygnować.
Chroń się przed słońcem
- stosuj kremy z filtrem
- unikaj nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV
- nie korzystaj z solarium.
Dbaj o bezpieczeństwo w pracy
- przestrzegaj zasad BHP
- stosuj ochronę przed substancjami rakotwórczymi.
Pamiętaj o szczepieniach
- szczepienia przeciw HPV i WZW typu B pomagają zapobiegać nowotworom związanym z zakażeniami wirusowymi.
Nie czekaj, aż Twój organizm upomni się o uwagę. Dbaj o codzienne nawyki, kontroluj najważniejsze parametry zdrowia i konsultuj z lekarzem POZotwiera się w nowej karcie niepokojące objawy. Wiele chorób można wykryć wcześniej, zanim zaczną poważnie zagrażać zdrowiu.
Twoje zdrowie pod kontrolą – sprawdź kalendarz badań NFZ
Już teraz sprawdź badania profilaktyczne dla siebie. Wejdź na stronę Akademia NFZ i skorzystaj z bezpłatnego i praktycznego kalendarza badań. Zaznacz tylko płeć i wiek, a my zrobimy resztę.
Pokażemy Ci badania profilaktyczne, które powinieneś wykonać i gdzie je zrobisz. To prostsze niż myślisz. Przekonaj się i zrób sobie przegląd zdrowia. Umów się na badania, które mogą uratować Twoje życie.
Działaj dla siebie i swoich bliskich, wypnij się na nowotwory i dbaj o to, co najważniejsze!
NFZ

